Frequently Asked Questions

wanneer mag je koper-zilverionisatie gebruiken?
wat is de 'ladder van VROM'?
bestaat er een gevaar voor mens en milieu?
wat zijn de financiële consequenties?
waarom is het systeem zo effectief?
wat zeggen het VROM en de KIWA over koper-zilverionisatie?
hoe lang duurt het voor de locatie legionellavrij is?
welke aanpassingen vinden er plaats in het beheersplan?
hoe weet ik welke systemen een toelating van het Ctgb ontvangen hebben?
waarom kunnen alleen prioritaire locaties een koper-zilverionisatiesysteem installeren?
wat zijn de prioritaire locaties?
wat zijn de voordelen van het ICA-systeem naast het afrekenen van legionella?

Wanneer mag je koper-zilverionisatie gebruiken?
Koper-zilverionisatie is niet zomaar in te zetten voor legionellabestrijding in drinkwater. In de eerste plaats mag deze techniek alleen worden ingezet bij prioritaire locaties. Daarnaast dient de ‘ladder van VROM’ te worden afgelopen en moet er sprake zijn van een ‘aanzienlijk, terugkerend’ legionellaprobleem. Een verdere uitwerking van deze laatste conditie bestaat niet; de interpretatie van ATECA is dat als u een legionellaprobleem heeft (groot of klein) u contact met ons kunt opnemen om te bespreken wat we eraan kunnen doen. Overigens is het gebruik van koper-zilverionisatie in proceswater (voor koeltorens of andere toepassingen) niet gebonden aan bovenstaande condities. Ook de scheepvaart kan deze techniek direct inzetten.

Wat is de ‘ladder van VROM’?
De ‘ladder van VROM’ is een door het ministerie van VROM ingestelde escalatieladder voor legionellapreventie in drinkwater. Er mag naar een volgende ‘trede’ worden afgedaald als de vorige niet voldoende resultaat oplevert. De ladder bestaat uit:

  1. Thermisch beheer (doorspoelen om koud water < 25 °C en warm water > 60 °C te houden; aanpassingen doen aan waterinstallatie indien noodzakelijk, bijvoorbeeld dode leidingen verwijderen);
  2. Fysisch beheer (filters en UV-filtratie);
  3. Elektrochemisch beheer (koper-zilverionisatie en anodische oxidatie);
  4. Chemisch beheer (dosering met chemische producten).

Vanaf de derde trede is er een speciale toelating of vergunning nodig.

NB: De inzet van fysische technieken is niet verplicht als de eigenaar of exploitant van de drinkwaterinstallatie van mening is dat deze techniek onvoldoende resultaat zal opleveren. Er mag dan direct van trede 1 naar trede 3 worden gegaan. Met name bij een langer durend legionellaprobleem is de effectiviteit van fysische technieken klein.

Bestaat er een gevaar voor mens en milieu?
Het ICA-systeem is uitvoerig getest en onderworpen aan een jarenlange toetsing. Dit resulteerde uiteindelijk in een toelating door het College van toelating voor gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb).
De conclusie van het Ctgb is dat de inzet van het ICA-systeem veilig is voor de gezondheid van de mens en het milieu. Op basis hiervan en de effectiviteit in de bestrijding van de legionellabacterie, is de toelating verleend.

Wat zijn de financiële consequenties?
De aanschaf van het ICA-systeem vergt een initiële investering in het systeem zelf en de noodzakelijke aanpassingen aan de drinkwaterinstallatie voor de koppeling van het systeem.
Het service- en onderhoudsprogramma dat in het begin maandelijks is en zodra de locatie eenmaal legionellavrij is elk kwartaal, vraagt een bescheiden maandelijkse bijdrage.
Daarnaast kan ATECA u ook een interessant aanbod doen voor het nemen en laten analyseren van de verplichte watermonsters. Naast het aantal kolonievormende eenheden (kve) legionellabacteriën en het aerobe kiemgetal op 22 °C en 37 °C moeten ook de concentraties koper en zilver in het water geanalyseerd worden. ATECA neemt u deze zorg graag uit handen.
Bijkomend voordeel is dat u door het ICA-systeem bespaart op water en manuren die veelal met thermisch beheer gepaard gaan. Dat levert een flinke kostenbesparing op én een minder grote belasting voor het milieu.

Waarom is het systeem zo effectief?
De belangrijkste reden dat het systeem zo effectief is, is dat de koper- en zilverionen hun werk doen in de gehele drinkwaterinstallatie. Anders dan bij andere technieken zorgt de techniek dus voor een volledig schone installatie.
Het effect berust op het feit dat zilver sterke antibacteriële eigenschappen bezit en dat de combinatie met koper deze eigenschap nog versterkt, zelfs bij lage concentraties. Deze concentraties doden niet alleen de legionellabacteriën die vrij in het water voorkomen, maar ook die in de biofilm, het dunne organische laagje in de waterleiding dat de broedplaats is van vele bacteriën. De ervaring leert dat als de biofilm eenmaal ‘schoon’ is, er geen legionella meer te vinden is aan de tappunten.

Wat zeggen het VROM en de KIWA over koper-zilverionisatie?
Het ministerie van Infrastructuur en Milieu (voorheen VROM) heeft haar goedkeuring verleend aan het gebruik van koper-zilverionisatiesystemen, mits deze over de juiste toelating beschikken. Dit betekent dat het betreffende systeem is getest als zijnde voldoende effectief in de bestrijding van de (legionella)bacterie en veilig voor de gezondheid van de mens en het milieu. De toelating van het Ctgb is hier het bewijs van.
De KIWA heeft in een groot onderzoek(*) uit 2006 geconcludeerd dat koper-zilverionisatie een goed alternatief is in de bestrijding en preventie van legionella in drinkwater.

*: KIWA, mei 2006. Evaluatie van praktijktesten met alternatieve technieken voor legionellapreventie.

Hoe lang duurt het voor de locatie legionellavrij is?
Voor installatie van het ICA-systeem vindt er een nulmeting plaats om de besmette tappunten te bepalen en de concentraties koper en zilver in het water in kaart te brengen. Na installatie is er bij de eerste herbemonstering vaak al een structurele verlaging te zien van het aantal en de grootte van de besmettingen. De vrije legionellabacteriën in het water worden snel onschadelijk gemaakt. Langer duurt het om de bacteriën in de biofilm te elimineren. Afhankelijk van de grootte van de biofilm en de doorstroming duurt het meestal 2 tot 4 maanden om de locatie volledig legionellavrij te maken, inclusief de biofilm.

ATECA geeft bij iedere aanbieding de garantie dat de locatie binnen 6 maanden legionellavrij is tot aan de tappunten.

Welke aanpassingen vinden er plaats in het beheersplan?
Het ICA-beheersplan is een op locatie geschreven document dat onder andere vastlegt hoe het systeem werkt, wie de verantwoordelijken zijn en waarvoor ze verantwoordelijk zijn. Het is een belangrijk document voor de eigenaren en/of exploitanten van de drinkwaterinstallatie en de inspectiediensten.
Het ICA-beheersplan vervangt het thermisch beheersplan (of het fysische beheersplan, indien dat aanwezig was). Als gevolg hiervan zal het spoelbeleid veranderen: het doorspoelen van leidingen met temperatuurmetingen zal komen te vervallen. Wel dienen tappunten die langer dan een week niet gebruikt zijn, kortstondig gespoeld te worden om het water in de leiding te verversen. Water is immers een bederfelijk waar.

Hoe weet ik welke systemen een toelating van het Ctgb ontvangen hebben?
Het Ctgb heeft een website (www.ctgb.nl) waarop alle producten en systemen die een toelating ontvangen hebben, vernoemd staan. Hier kunt u vinden welke bedrijven momenteel een toelating voor de toepassing van koper-zilverionisatie voor drinkwater in Nederland bezitten. (Tip: zoek in de bestrijdingsmiddelendatabank en vul bij categorie werkzame stoffen koper en zilver in aparte velden in).

Waarom kunnen alleen prioritaire locaties een koper-zilverionisatiesysteem installeren?
Het uitgangspunt van het ministerie is dat de kwaliteit van ons drinkwater zo hoog is dat er geen werkzame stoffen toegevoegd dienen te worden. Dat verklaart het restrictieve beleid voor de inzet van koper-zilverionisatie.
Drinkwater waarin de legionellabacterie leeft heeft echter per definitie niet de gestelde kwaliteit, waardoor koper-zilverionisatie wel is toegestaan. Om echter het uitgangspunt niet uit het oog te verliezen heeft het ministerie bepaald dat alleen locaties die te maken hebben met personen met een verhoogd risico en locaties met een logiefunctie (hotels, etc.) of gedwongen verblijf (gevangenissen, asielcentra) gebruik mogen maken van koper-zilverionisatie.

Wat zijn de prioritaire locaties?
Dat zijn de locaties zoals aangegeven in hoofdstuk IIIC van het Waterleidingbesluit:

Wat zijn de voordelen van het ICA-systeem naast het afrekenen met legionella?
Het ICA-systeem heeft toelating gekregen van het Ctgb waarmee bewezen is dat het systeem veilig en effectief is. Uniek is bovendien de ICA-ServiceLink waardoor het systeem op alle locaties ATECA continu informeert over de huidige status. Tevens kunnen actuele en historische data direct via internet opgehaald worden, en zijn wekelijkse en maandelijkse rapportages inzichtelijk voor zowel de klant als intern gebruik.

ICA-ServiceLink