De door de overheid voorgeschreven methode om het risico op besmetting te verkleinen is het zogenaamde thermisch beheer. Dit geldt voor alle instellingen met een verhoogd risico, de zogenaamde prioritaire locaties (ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgtehuizen, zwembaden, gevangenissen en hotels, campings en jachthavens). Thermisch beheer bestaat eruit de temperatuur van het koude en het warme tapwater zo te beheersen dat de bacterie zich niet kan vermenigvuldigen. Koud water moet onder de 25ºC blijven en warm water boven de 60ºC. Deze methode heeft als voordeel dat er niets aan het drinkwater wordt toegevoegd, maar helaas blijkt thermisch beheer lang niet altijd afdoende om legionellagroei in de drinkwaterinstallatie te voorkomen. Bovendien kost het onnodig veel water, energie en extra manuren, en levert het extra slijtage op van pompen en kleppen. Kortom, een extra belasting voor het milieu én uw bedrijf.
Mocht thermisch beheer niet afdoende zijn, dan mag er volgens de wetgeving worden overgestapt op andere methoden. Hierbij geldt de Ladder van VROM: er mag achtereenvolgens gebruik worden gemaakt van thermisch beheer, fysische technieken, elektrochemisch technieken (mits er een Ctgb-toelating is) en chemische technieken.
Fysische technieken bestaan uit het aanbrengen van UV- en UF-filters. Nadeel van deze methode is dat het een relatief dure investering is, die vaak lastig is in onderhoud. Bovendien wordt het risico hierdoor alleen verminderd en niet geheel weggenomen. Ook de chemische technieken hebben z’n nadelen: de chemicaliën zijn vaak schadelijk of zelfs gevaarlijk, en ze beïnvloeden de smaak en geur van het drinkwater. Chemische technieken mogen in Nederland niet toegepast worden in drinkwater.
Onder de elektrochemisch technieken valt de koper-zilverionisatie waar ATECA gebruik van maakt. Dit systeem kent verschillende voordelen ten opzichte van de overige methodes: het zorgt voor een actieve vernietiging van het reproductiesysteem van de bacterie, het werkt tevens in op de biofilm in de leiding, het is eenvoudig in gebruik en kent lage onderhoudskosten, en het gebruik van chemicaliën is niet nodig. Bovendien neemt koper-zilverionisatie methode het risico op legionella weg in plaats van dat het alleen zorgt voor risc control. Het door ATECA ontworpen ICA-systeem mag in Nederland alleen onder bepaalde condities worden ingezet voor legionellapreventie. Het systeem mag in gebruik worden genomen op prioritaire locaties, na het hebben doorlopen van de ‘ladder van VROM’ en bij een terugkerend legionellaprobleem. Er dient altijd een risicoanalyse te zijn uitgevoerd, en de daaruit voortvloeiende verbeterpunten moeten reeds zijn doorgevoerd. Echter, als fysische technieken niet effectief wordt geacht (doordat de drinkwaterinstallatie zelf besmet is), kan ook direct worden overgestapt op elektrochemische technieken.
Hilton Hotel Amsterdam: ‘Watergebruik met dertig procent verminderd’
Richard Vis (Executive Chief Engineer Hilton Hotel): ‘Dankzij het ICA-systeem konden we stoppen met het traditionele spoelen, en dit heeft positieve gevolgen gehad. Het watergebruik is met wel dertig procent verminderd. Ons bedrijf had, toen we de legionella nog thermisch bestreden, als regel water twintig minuten lang door te spoelen in kamers die drie dagen leeg stonden. Als je dan rekent met een bezetting in het dalseizoen van ongeveer vijftig procent, begrijp je wat voor een immense klus dat eigenlijk is in de praktijk. Het kost onnoemelijk veel water en bovendien flink wat manuren. Pure verspilling, die nu dus gelukkig tot het verleden behoort.’